Comentario da unidade 7

Nesta entrada correspondente ao tema 7, vou aportar unha revisión sobre a situación de España con respecto a Europa nos distintos informes que tratan a competencia lingüística e o estudo linguas e, a continuación, referireime á situación da educación no noso país con respecto a outro país da Unión Europea, Finlandia, para considerar dende unha perspectiva crítica aqueles aspectos que se poderían mellorar.

Comezando pola revisión dos estudos europeos, de xeito xeral, tras botar unha ollada aos informes EECL, Eurydice e mesmo a outros como o Eurostat ou o Eurobarómetro, pódese observar que España se atopa na media con respecto dos demais países europeos en canto á competencia lingüística.

Así, por unha banda, con respecto ao número de linguas que se poden estudar ao longo da Ensinanza Obrigatoria, en España os estudantes poden escoller unha media dunha lingua estranxeira. Unha tendencia que tamén se segue na maioría dos países europeos, nos que, con excepcións, a media é exactamente a mesma. Non obstante, si se observan diferencias na idade de inicio no estudo desta primeira lingua estranxeira. Deste xeito, mentres que en España adóitase comezar na Educación Infantil, outros países europeos retrasan a introdución da lingua estranxeira ata a Educación Primaria, arredor dos seis anos, tal e como se pode observar no EECL. Ademais, a lingua estranxeira que predomina no noso país é o inglés, como tamén acontece na meirande parte dos outros estados membros, agás en países como Inglaterra ou a zona flamenca de Bélxica, nos que predomina o francés, como se pode apreciar no informe Eurydice.

Por outra banda, con respecto á competencia lingüística da comprensión oral e escrita dos alumnos de España na primeira lingua estranxeira, obsérvase unha tendencia en torno en torno aos niveis A1-A2 na Ensinanza Obrigatoria, segundo o informe EECL. Este resultado, atópase de novo dentro da media europea, coa única excepción de países como Suecia, Malta ou Holanda.

Tras a análise destes estudos, poderíase dicir que España, na meirande parte dos casos, atópase na media con respecto a Europa. Mais queda aínda facer referencia ao coñecido Informe PISA, no que os nosos alumnos demostraron ter moi baixas competencias en comprensión lectora, competencia matemática e competencia científica. Estes resultados puxeron ao sistema español no centro de todas as miradas, para intentar dar resposta ás súas carencias cunha reforma educativa. Mais pode que a solución pase primeiro por observar cales son os aspectos que funcionan en países cos mellores resultados no devandito informe.

Tomando como exemplo o caso finlandés, aprécianse no seu sistema educativo, unha serie de diferencias de tipo estrutural, social e educativo, que van dende o entendemento da educación como unha cuestión de estado, independente dos cambios de goberno, ata o fomento da educación pública como medida para potenciar a igualdade social, pasando polos permisos de maternidade e paternidade, a existencia de profesores de apoio, o fomento da relación entre pais e profesores e mesmo a dura formación que reciben os propios docentes, o que da lugar á consideración desta profesión como un labor de prestixio.

Moitas destas medidas demostraron ter un grande éxito en Finlandia, e mesmo poderíanse chegar a aplicar no noso país para mellorar o sistema educativo, comezando polo especialmente polo consenso político, o fomento da propia educación pública, a formación que reciben os futuros docentes, que deberían constituír os piares sólidos sobre os que se sustenta un sistema educativo, para ir avanzando logo ata cambios máis relacionados coa visión da educación, as metodoloxías empregadas ou a propia implicación dos pais no sistema.

En conclusión, tras esta análise sobre a situación de España nos informes sobre competencia lingüística e ensino de linguas, obsérvase unha tendencia dentro da media con respecto aos demais países europeos. Non obstante, o Informe PISA si revelou a existencia grandes carencias no caso do sistema educativo español. Unha situación que se podería comezar a mellorar poñendo en práctica moitas das medidas que se empregan nos países con mellores resultados.

REFERENCIAS:

Ministerio de Educación.2011. PISA-ERA 2009. Programa para la Evalucación Internacional de los Alumnos. Madrid: Secretaría General Técnica. [Documento dispoñible en: http://www.mecd.gob.es/dctm/ievaluacion/internacional/informe-espanol-pisa-era-2009.3.pdf?documentId=0901e72b80d5a81e]

Ministerio de Educación, Cultura y Deporte. 2012. Estudio Europeo de Competencia Lingüística EECL. Madrid: Secretaría General Técnica. [Documento dispoñible en: http://www.mecd.gob.es/dctm/ievaluacion/internacional/eeclvolumeni.pdf?documentId=0901e72b813ac515]

Ministerio de Educación, Cultura y Deporte. 2012. Cifras clave de la enseñanza de lenguas en los centros escolares de Europea. Madrid: Secretaría General Técnica. [Documento dispoñible en: http://eacea.ec.europa.eu/education/Eurydice/documents/key_data_series/143ES.pdf]