Comentario da Unidade 1

RESUMO UNIDADE 1 O Marco Común Europeo de Referencia para as linguas

   Dentro deste primeiro tema O MarcoComún Europeo de Referencia para as linguas, gustaríame centrarme nun dos elementos aos que nos referimos en clase: as competencias na adquisición dunha lingua.  Para comezar, voume referir a unha das preguntas coas que se pretendía facernos reflexionar sobre esta cuestión: Cantas horas considerades que son necesarias investir na aprendizaxe dunha lingua estranxeira para pasar do nivel A1 ao C2? A resposta, 1500 horas de ensinanza presencial.

Sorprendeume bastante, especialmente porque, se facemos cálculos, ao longo da nosa traxectoria como estudantes na ensinanza Primaria, Secundaria e no Bacharelato, recibimos máis de 1500 horas de ensinanza presencial dunha lingua estranxeira, mais a meirande parte dos estudantes non superan o nivel B1 ao rematar.

   Esta situación ven determinada polo traballo e adquisición de competencias e a súa posta en práctica nas aulas. Nesas 1500 horas de ensinanza presencial deberíanse realizar actividades destinadas non só a memorizar o vocabulario e as estruturas gramaticais imprescindibles para comunicarnos, senón tamén outras nas que se exerciten o resto dos aspectos que conforman a competencia comunicativa da lingua. O mesmo ocorre co tipo de avaliación co que se atopan os estudantes; un exame que, polo xeral, non mide as súas capacidades en materia de comprensión e expresión oral e escrita, senón que consiste en encher ocos ou reproducir de xeito descontextualizado o vocabulario previamente memorizado.

   Precisamente, esta competencia comunicativa da lingua ven determinada pola competencia lingüística, a competencia sociolingüística e a competencia pragmática, cada unha referida a tres capacidades diferentes que determinan o noso manexo dunha lingua estranxeira (CE, 2002:106).

   A competencia lingüística refírese ao coñecemento dos recursos formais e da capacidade que temos para empregalos para poder formular unha mensaxe de xeito adecuado (CE, 2002:107). Dentro desta mesma competencia lingüística, atoparíamos as seguintes categorías:

- Competencia léxica: coñecemento do vocabulario dunha lingua e capacidade para empregalo.

- Competencia gramatical: coñecementos dos recursos gramaticais e a capacidade para empregalos.

- Competencia semántica: refírese a conciencia e control da organización do significado co que conta o estudante.

- Competencia fonolóxica: coñecemento sobre a pronunciación e capacidade de produción dos distintos fonemas.

- Competencia ortográfica: coñecemento e capacidade de producir os símbolos de que se compoñen os textos escritos, abrangue aspectos ortográficos (uso adecuado dos signos de puntuación) e tipográficos (convencións, variedades de letra, etc.).

-Competencia ortoépica: capacidade de pronunciar de xeito correcto partindo da escrita.

A esta competencia lingüística, súmanse a competencia sociolingüística (referida á capacidade de producir e entender as expresións lingüísticas nos distintos contextos de uso) e a competencia pragmática (a capacidade de realizar un uso comunicativo da lingua no que se teñan en conta as relacións pragmáticas, os interlocutores e o contexto).

   Así, empregar tan só actividades de vocabulario e gramática limita enormemente as competencias que traballa o alumno e, polo tanto, impídelle que avance de nivel durante a aprendizaxe dunha lingua estranxeira. Mais tampouco cómpre perder de vista que, alén da competencia lingüística, a aprendizaxe dunha lingua estranxeira permítenos estimular no alumno outras competencias de tipo máis xeral, relacionadas co seu coñecemento do mundo (saber), as súas destrezas e habilidades (saber facer) e actitudes, motivación ou valores (saber ser). Isto pon de manifesto a necesidade empregar actividades que nos permitan traballar todas estas destrezas e de aportar un enfoque práctico e transversal, que permita garantir a eficacia da aprendizaxe.

   En consecuencia, nas aulas de idiomas deberíanse ter conta estes aspectos á hora de ensinar unha lingua estranxeira. Urxe aplicar unha metodoloxía que teña en conta todas estas competencias se sustente nunha ensinanza de tipo transversal, por exemplo, con actividades que simulen distintas situacións e contextos concretos de uso do idioma estranxeiro. Isto permitiría que o alumno fose asimilando o novo idioma nun entorno moito máis semellante ao da súa lingua materna e permitiríalle ir desenvolvendo as distintas capacidades.

REFERENCIAS BIBLIOGRÁFICAS:

Consello de Europa (2002), Marco común europeo de referencia para as lenguas: aprendizaje, enseñanza, evaluación. Madrid, MECD y Anaya. [Dispoñible en liña: http://cvc.cervantes.es/ensenanza/biblioteca_ele/marco/cvc_mer.pdf]